Świtalski Kazimierz

ŚWITALSKI KAZIMIERZ


(1908 – 1995)





Urodził się 6 września 1908 r. we Lwowie. Był synem Jana i Marii Weroniki z Dąbczewskich. Jego ojciec pochodził z okolic Tarnopola, w ówczesnym województwie stanisławowskim i po ukończeniu Technicznej Szkoły Kolejowej w Wiedniu pracował w Krakowie w charakterze inżyniera budowy mostów. Odbudowywał zniszczone mosty na Sanie, Dunaju i Wisłoku, w ramach pomocniczej służby wojskowej. Naukę rozpoczął w 1915 r. Przez dwa lata uczęszczał do szkoły powszechnej w Zatorze, a następnie w Nowym Sączu. Uczył się dwa lata w gimnazjum typu matematyczno-przyrodniczego. Po służbowym przeniesieniu ojca do Dębicy uczęszczał do tamtejszego gimnazjum, gdzie otrzymał maturę. Aby ułatwić mu studia wyższe, rodzina przeniosła się do Krakowa. W 1927 r. zapisał się na medycynę. Niestety studiów medycznych nie ukończył ze względu na poważne pogorszenie się warunków materialnych rodziców. Przeniósł się na Wydział Wychowania Fizycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego. Studia ukończył w 1931 r. i uzyskał tytuł magistra wychowania fizycznego.

Służbę wojskową odbył w Szkole Podchorążych Rezerwy Piechoty w Rzeszowie. Następnie zgłosił się do Kuratorium Okręgu Szkolnego w Krakowie, gdzie ówczesny wizytator, autor cenionych podręczników harcerskich - Zygmunt Wyrobek skierował go do Gimnazjum im. J. Śniadeckiego w Kielcach na stanowisko nauczyciela wychowania fizycznego. Pracował tu w latach 1932-1936 z dużym zaangażowaniem. Z ramienia Rady Pedagogicznej był opiekunem l Kieleckiej Drużyny Harcerzy.

Z harcerstwem był związany od 1922 r. W czasie nauki w gimnazjum w Dębicy wstąpił do tamtejszej drużyny. Zdobywał kolejne stopnie do Harcerza Orlego włącznie. Pełnił funkcje od zastępowego do drużynowego. W Krakowie wstąpił do Akademickiej Drużyny „Watra”, prowadził zastęp „Kwadraty”, do którego należeli studenci Akademii Sztuk Pięknych. Był instruktorem Krakowskiej Chorągwi Harcerzy. Uczestniczył w obozie wędrownym w Szwecji zorganizowanym przez skautów z całego świata. Jako opiekun l KDH miał stopień podharcmistrza.

W tym czasie dbał o rozwój różnych zespołów sportowych, zdobywania sprawności, organizowania zimowisk i obozów. W pracach l KDH szczególną rolę w tym okresie odgrywał sport. Opiekun był organizatorem zawodów narciarskich, strzeleckich, lekkoatletycznych. Młodzież harcerska z klas starszych należała do utworzonego wówczas zespołu hokeja na lodzie, który zdobył pierwsze miejsce w rozgrywkach na szczeblu Kielc i mistrzostwach województwa kieleckiego. Jego wychowankami byli znani później kieleccy sportowcy i działacze sportowi: Stanisław i Andrzej Czarnoccy, Zbigniew Rogulski, Zbigniew Frandofert i inni.

Ponadto brał aktywny udział w pracach władz harcerskich. Od maja 1935 r. wchodził w skład Kieleckiej Komendy Harcerzy i pełnił funkcje kierownika Wydziału PW i WF oraz referenta obozowego. W XI tego roku objął obowiązki komendanta I Hufca Kielce-miasto. Będąc sternikiem morskim - uprawnienia zdobył na „Zawiszy Czarnym” - w Chorągwi Kieleckiej Harcerzy pełnił funkcję pilota do spraw organizacji drużyn wodnych.

W końcu VIII 1936 r. odszedł z Kielc. Powodem nie przedłużenia kontraktu na następny rok była działalność w lewicowym nurcie ZNP. Po wyjeździe z Kielc uczył kolejno w szkołach średnich w: Staszowie, Turku nad Stryjem, Rawie Ruskiej, Olkuszu, Dąbrowie Górniczej, Będzinie, Gostyniu Wielkopolskim i Miechowie, gdzie zastał go wybuch wojny.

W wojnie obronnej 1939 r. walczył w stopniu podporucznika w 101 Batalionie Zapasowym na stanowisku dowódcy kompanii karabinów maszynowych. W końcu września został ranny w nogę. Przebywał w szpitalu w Lublinie. Przedostał się do Krakowa, gdzie przebywał w szpitalu, a następnie udał się do Miechowa, w którym mieszkała żona. W I 1940 r. wstąpił do ZWZ. Wkrótce objął stanowisko zastępcy komendanta Obwodu Miechowskiego i działał pod pseudonimem „Mierzeja”. Po utworzeniu Armii Krajowej walczył w oddziale partyzanckim jako dowódca plutonu. Wyróżniał się odwagą w akcjach dywersyjno-sabotażowych Armii Krajowej przeprowadzanych w okolicach Miechowa. Szkolił przyszłych oficerów i podoficerów.

17 lutego 1942 r. został odznaczony Krzyżem Walecznych, a rozkaz podpisał dowódca Okręgu Kraków - pułkownik Rowecki ps. „Grot”.

Był poszukiwany przez gestapo listem gończym. W czasie akcji „Burza” był dowódcą oddziału AK w lasach połanieckich.

W 1945 r. wrócił do Kielc i podjął pracę w Przedsiębiorstwie Mechanizacji Rolnictwa w Bodzechowie koło Ostrowca Świętokrzyskiego. W 1946 r. powrócił do pracy nauczycielskiej w Liceum Ogólnokształcącym w Staszowie. W 1955 r. pracował w Zasadniczej Szkole Zawodowej Stolarskiej i Mechanizacji Rolnictwa w miejscowości Dobrodzień koło Częstochowy, gdzie został mianowany dyrektorem. W 1964 r. został dy-rektorem Technikum Mechanizacji i Rolnictwa w tej miejscowości i pełnił tę funkcję do 1972 r. W szkole prowadził harcerską drużynę żeglarską.

Po wznowieniu działalności ZHP, po 1956 r. do przejścia na emeryturę, uczestniczył z harcerzami w spływach po jeziorach mazurskich i polskich rzekach. 15 lipca 1965 r. został mianowany harcmistrzem rozkazem komendanta Chorągwi Katowickiej ZHP L.9/65.

Otrzymał następujące odznaczenia i wyróżnienia: Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Krzyż Partyzancki, Medal „Za udział w Wojnie Obronnej 1939”, Krzyż „Za Zasługi dla ZHP”, Odznakę Pamiątkową Akcji „Burza”.

Zmarł 5 I 1995 r. Został pochowany z honorami wojskowymi w Warszawie na cmentarzu na Sadybie.

Włodzimierz Matwin

tekst z - „HARCERSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY KIELECCZYZNY” - pod redakcją Andrzeja Rembalskiego






Kliknij by powrócić do nadrzędnej strony