Jan Zawadzki

Jan Zawadzki


(1908 – 1997 )




Urodził się 7 listopada 1908 r. w Sitkówce koło Kielc. Był synem Antoniego i Antoniny z domu Hajduk. Pochodził z rodziny robotniczej. Po ukończeniu szkoły powszechnej w Sitkówce we wrześniu 1924 r. rozpoczął naukę w gimnazjum im. Św. Stanisława Kostki w Kielcach. Do szkoły chodził pieszo, pokonując dziennie w jedną stronę 8 kilometrów.

Pierwszego maja 1925 r. wstąpił do 8 Kieleckiej Drużyny Harcerzy im. H. Sienkiewicza. W grudniu tego roku złożył przyrzeczenie i otrzymał krzyż harcerski. Do l czerwca 1932 r. należał do drużyny nazywanej „Czarną Ósemką”. Był zastępowym zastępu „Orłów”, a następnie przybocznym. Uczestniczył w obozach i biwakach organizowanych przez drużynę. Kolejno zdobywał stopnie harcerskie od młodzika do Harcerza Rzeczypospolitej. W 1929 r. uczestniczył w II Narodowym Zlocie ZHP w Poznaniu. Od l czerwca 1932 r. do l września 1934 r. pełnił funkcję drużynowego w l Białogońskiej Drużynie Harcerzy im. T. Kościuszki, a od l września 1934 r. do 1939 r. był drużynowym 8 KDH. W lipcu 1935 r. uczestniczył w Jubileuszowym Zlocie XXV-lecia w Spalę.

15 września 1935 r. ukończył kurs i rozkazem naczelnictwa ZHP L.16 z 1935 r. został mianowany podharcmistrzem. W maju 1937 r. brał udział w Zlocie na Stadionie w Kielcach zorganizowanym z okazji jubileuszu XXV-lecia harcerstwa kieleckiego. Otrzymał wówczas pamiątkową odznakę XXV-lecia Harcerstwa na Ziemi Kieleckiej nr 138 przyznaną przez Zarząd Okręgu w Kielcach. W 1937 r. uczestniczył również w Jamboree w Yogellenzag w Holandii, a po nim w wyprawie do środowisk polonijnych we Francji i w Niemczech.

W latach 1937-1939 redagował gazetkę harcerską 8 KDH „Harcerska Dola”. W 1932 r. podjął pracę jako wychowawca w internacie gimnazjum Św. Stanisława Kostki. Następnie w latach 1933-1939 r. pracował w tym gimnazjum. W 1937 r. rozpoczął studia prawnicze na Uniwersytecie Warszawskim, które przerwał wybuch wojny. 11 listopada 1939 r. postanowił uczcić przedwojenne Święto Niepodległości i zorganizował w podkieleckiej dzielnicy Sieje przyrzeczenie dla harcerzy 4 KDH. W listopadzie 1939 r. uczestniczył również w tajnej zbiórce drużynowych i przybocznych hufca kieleckiego w mieszkaniu phm. Jana Schweinitza przy ul. Spacerowej 3. Został wybrany komendantem konspiracyjnego Hufca Harcerzy, który obejmował drużyny z Kielc oraz Białogona, Jaworzni i Słowika. Funkcje tę pełnił do nawiązania kontaktu z Szarymi Szeregami w Chorągwi Kieleckiej. Był członkiem komendy zajmującej się akcją bieżącą". Nosił pseudonim „Arcy”.

W rocznicę uchwalenia konstytucji 3 V 1940 r. zorganizował konspiracyjny zlot harcerzy kieleckich pod tzw. krzyżem harcerskim na wzgórzu Brusznia, w którym wzięło udział 60 osób. W 1941 r. przekazał hufiec Szarych Szeregów phm. Janowi Sulidze pseud. „Ziemomysł”, a sam objął kierownictwo akcji „N”, która polegała na szerzeniu defetyzmu wśród Niemców. Zatrudniony był na stacji benzynowej, która mieściła się na skrzyżowaniu obecnych ulic J. Paderewskiego i H. Sienkiewicza w Kielcach. Znajdowała się tam skrzynka kontaktowa oddziałów ZWZ i AK. We wrześniu 1943 r. od hm. Jerzego Jabrzemskiego - wizytatora Ula „Skała” przejął paczkę z plakatami z „Pasieki” zawierającymi treści antyhitlerowskie.

27 września 1944 r. został aresztowany za kolportaż podziemnej prasy. Ze złamanymi ręką i nogą wykupiono go od komendanta niemieckiej żandarmerii.

W lutym 1945 r. wraz z innymi instruktorami podjął próbę zorganizowania Kieleckiej Chorągwi Harcerzy ZHP. Naczelnik Harcerzy mianował go 25 listopada 1945 r. pełniącym obowiązki komendanta Chorągwi Harcerzy w Kielcach. O 12 do 14 kwietnia 1946 r. brał udział w Zlocie Młodzieży, który odbył się w Szczecinie pod hasłem „Trzymamy straż nad Odrą". Uczestniczył również w kursie harcmistrzowskim, który w ramach II Centralnej Akcji Szkoleniowej odbył się od l do 12 sierpnia 1946 r. nad jeziorem Turawa w opolskiem. Nie ukończył go jednak ze względu na chorobę małego syna.

W 1947 r. zrzekł się funkcji komendanta chorągwi i ze względu na zmiany zachodzące wówczas w Polsce odsunął się od pracy w ZHP. Ponownie przystąpił do niej po Zjeździe Łódzkim w 1956 r. Został członkiem Kręgu Instruktorskiego Łysica, który skupił wówczas najstarszych, doświadczonych instruktorów chorągwi z lat przedwojennych. Współpracował z druhną Natalią Machałową w organizacji 1962 r. obozu szczepu z Białogona w Sielpi. Następnie przerwał działalność harcerską do 1980 r W latach 1950-1959 pełnił funkcję prezesa Spółdzielni Remontowo-Budowlanej nr 7 w Kielcach. W tym czasie zaocznie ukończył wieczorowe Technikum Budowlane w Kielcach. W latach 1960-1961 był zatrudniony w Zakładach Wytwórczych „Społem” w Kielcach, a w latach 1961-1963 w Wydziale Rolnictwa Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Kielcach. Od 1963 r. do przejścia na emeryturę 31 III 1977 r. pracował w RSW „Prasa - Książka - Ruch” w Kielcach. Za działalność okupacyjną był szykanowany po wojnie przez ówczesne władze.

W 1980 r. aktywnie włączył się do działalności powołanych ponownie przez Komendę Chorągwi Kręgów Instruktorskich „Łysica”, które działały również w hufcach. Brał aktywny udział w dorocznych sejmikach Kręgów w Sielpi, spotkaniach, opłatkach, zlotach i wystawach. Stopień harcmistrza otrzymał 29 Xl 1980 r. nadany rozkazem komendanta Kieleckiej Chorągwi ZHP L.9/80. Cieszył się dużym autorytetem wśród harcerzy seniorów. 27 marca 1993 r. został uznany Honorowym Przewodniczącym Ra

W 1940 r. zawarł związek małżeński z Krystyną z Chojnowskich. Ślubu w katedrze kieleckiej udzielił ks. Józef Pawłowski - późniejszy proboszcz parafii katedralnej, beatyfikowany przez papieża Jana Pawła II. Miał syna Marka.

Zmarł 28 11997 r. Został pochowany na Cmentarzu Starym w Kielcach.

Posiadał następujące odznaczenia i wyróżnienia: Odznakę XXV-lecia Harcerstwa na Ziemi Kieleckiej (1937), Medal „Za udział w wojnie obronnej 1939”, Krzyż „Za Zasługi dla ZHP” (1981), Rozetę-Miecze do Krzyża (1985), Złoty Krzyż „Za Zasługi dla ZHP”(1982), Odznakę „Za Zasługi dla Kielecczyzny”, Odznakę AK Okręgu Radomsko-Kieleckiego, Srebrny Medal „Za Zasługi dla Pożarnictwa”.

Z okazji XVI Złazu Seniorów i Starszyzny Harcerskiej, który odbył się w Kielcach od 10 do 13 sierpnia 2007 r. w ramach Zlotu Związku Harcerstwa Polskiego, z inicjatywy prezesa Okręgu Świętokrzyskiego Polskiego Związku Filatelistów Janusza Łojka, Poczta Polska wydała okolicznościową kartę. Znajduje się na niej fotografia Jana Zawadzkiego na tle krzyża powstańczego na wzgórzu Brusznia, gdzie odbył się w czasie okupacji zlot hufca kieleckiego pod jego komendą.

Andrzej Rembalski

tekst z - „HARCERSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY KIELECCZYZNY” - pod redakcją Andrzeja Rembalskiego

Jan Zawadzki

więcej o „Harcerskiej poczcie” - kliknij



Kliknij by powrócić do nadrzędnej strony