Tadeusz Paradowski

Tadeusz Paradowski


(1919 – 2005)



WSPOMNIENIE Tadeusza Paradowskiego

Wielka historia harcerstwa

Wszystko, co działo się w kieleckim harcerstwie, było dla Niego zawsze Wielką Historią. Tą historią był skrawek kory brzozowej wręczony mu w harcerskim obrzędzie i budowa monumentalnego pomnika. W Jego niezwykłym sercu była jedna miara obejmująca tylko człowieka, jego gest i czyn, a nie ulotną materię.Takim pozostawał przez całe swoje długie życie. Jego mieszkanko na kieleckim osiedlu KSM było najpiękniejszą i najcieplejszą harcówką, do której lgnęli jakże liczni przyjaciele,od ks. biskupa Mieczysława Jaworskiego, do roześmianych zuchów ze szkoły w Polichnie. On wszystkich witał jednym jedynym i niepowtarzalnym, a magicznym w treści - czuwaj druhu! Tych chwil, z których powstały lata, nie da się zapomnieć.

Druh hm. Tadeusz Paradowski urodził się 20 lutego 1919 roku w Kielcach i w nich zakończył swe życie 9 stycznia 2005 roku. Wychowywał się w wielodzietnej rodzinie, w której ojciec, były żołnierz Legionów, był silnym autorytetem moralnym. Bardzo wcześnie stracił matkę i zaczął samodzielne życie, doświadczając wiele dobra ze strony szlachetnych kieleckich rodzin Brudków i Bazylewskich, o czym zawsze - z wdzięcznością dla losu - wspominał mimo upływu lat.

W 1935 roku został harcerzem kieleckiej Czarnej Ósemki. W swojej dzielnicy, tj. na Nowym Świecie, gdzie było mnóstwo robotniczej biedy, utworzył zastęp „Lisów”. Powoli z typowego andrusa stawał się prawdziwym harcerzem, zaczął zgłębiać zasady Prawa Harcerskiego i dziś można powiedzieć, że było ono dewizą całego Jego życia. Zdał egzamin życiowy w latach okupacji, będąc w służbie Szarych Szeregów i oddziałach Armii Krajowej, zdał też ten egzamin w trudnych łatach powojennych i w czasach „Solidarności ” . Był harcerzem prawym, ofiarnym i zawsze w pierwszym szeregu służby. Jego pełna dobroci postać znana była dosłownie wszędzie. Nie sposób jest wymienić dokonań druha Tadeusza. Trzeba jednak pamiętać o tych czynach, w które włożył najwięcej serca - o wielkich akcjach Grunwald, Frombork, Bieszczady, Ciekoty, o stawianiu krzyża powstańców 1863 roku na Bruszni, o budowie pomników: Harcerzy w Kielcach, Lotników w Polichnie czy Niepodległości przed kieleckim dworcem kolejowym. Znany był na wszystkich harcerskich obozach, znano Go w szkolnych harcówkach i ośrodkach harcerstwa polonijnego w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie, widywano Go ze sztandarem na wielu uroczystościach patriotycznymi, widziano na Cmentarzu Orląt we Lwowie i w lasach świętokrzyskich przy bezimiennych mogiłach, był wszędzie, niesiony harcerską dolą jak w owej pieśni „z miejsca na miejsce - z wiatrem wtór- od Dniestru fal - tatrzańskich gór". Sławił harcerski mundur przed Ojcem Świętym Janem Pawłem II, bo i do Rzymu pielgrzymował.


Tadeusz Paradowski

Trzeba podkreślić i to, że długie życie przyniosło Mu również wiele ludzkiego cierpienia. Najpierw stracił w czasie wojny jedynego synka, później pożegnał po latach wspólnego życia małżonkę Kazimierę. Znosił z wielką godnością własne dolegliwości, liczne pobyty w szpitalach i operacje. W najtrudniejszych chwilach miał zawsze wokół siebie przyjaciół, a w sercu gorącą, pełną ufności wiarę w Boga, do końca.

Na drodze ku wiecznej warcie, w piękny słoneczny dzień 12 stycznia 2005 roku stał przy trumnie druha Tadeusza hufiec harcerstwa, tego dzisiejszego w mundurach i tego dawnego, ale zawsze pamiętającego. Wzruszająco brzmiały najpiękniejsze melodie harcerskich pieśni i cicho szeptane słowa ostatnich pożegnań. Niełatwo było odejść od tego grobu.

Dziś, gdy między nami nie ma już druha Tadeusza, musimy uchwycić i zachować w pamięci Jego moralny testament. Ten „Złoty Skaut” każe nam, nawet wbrew złemu losowi, trwać w wartościach harcerskich ideałów, a więc w harcerskim braterstwie i służbie Bogu i Ojczyźnie.

TOMASZ WĄGROWSKI


Gazeta nr 15 19.01.2005r.


Urodził się 20 lutego 1919 r. w Kielcach. Jego ojcem był Franciszek. Pochodził z licznej rodziny. Miał ośmiu braci i siostrę. Matka zmarła gdy miał jedenaście lat. Po jej śmierci młodsze rodzeństwo znalazło się w Ochronce św. Tomasza przy ulice Wesołej w Kielcach. Dzielnicą jego dzieciństwa były okolice ulicy Nowy Świat, gdzie się wychowywał wśród rówieśników z robotniczych rodzin. Pomocy udzielały mu kieleckie rodziny Brudków i Bazylewskich. Uczył się w szkołach powszechnych nr l i nr 6 w Kielcach.

W 1934 r. zetknął się z harcerstwem przy gimnazjum im. św. Stanisława Kostki. Późniejszy działacz harcerski w USA harcmistrz Jerzy Bazylewski powierzył mu zadanie utworzenia zastępu z chłopców zamieszkujących okolice dzielnicy Nowy Świat, który przyjął nazwę „Iskierki”, a następnie „Lisy”. Został włączony do 8 KDH przy Gimnazjum św. Stanisława Kostki. W 1935 r. uczestniczył w pierwszym harcerskim biwaku w Cedzynie oraz w obozie w Bocheńcu, gdzie 22 lipca tego roku zdobył stopień młodzika. W latach 1937-1938 dzięki pomocy działaczy Kół Przyjaciół Harcerstwa podejmował prace zarobkowe w ramach Junackich Hufców Pracy na terenie Wielkopolski i ówczesnego województwa lwowskiego. Następnie był dorywczo zatrudniony w kieleckiej Elektrowni oraz w fabryce „Granat”.

Po wybuchu wojny włączył się do działań podejmowanych przez Pogotowie Wojenne Harcerzy w Kielcach. W 1941 r. wraz z pracownikami fabryki został wywieziony na przymusowe roboty do Austrii do Steyer Mark, z których zbiegł. Po przedostaniu się do kraju zamieszkał w Opatowie.

W maju 1943 r. pobrał się z Kazimierą Chłopek. Z tego związku urodził się syn Leszek, który zmarł po kilku miesiącach. W latach 1943-1945 pracował w kieleckiej fabryce „Henryków”, a następnie w latach 1946-1952 w Kieleckich Zakładach Wyrobów Metalowych oraz w Wojewódzkim Związku Spółdzielczości Pracy.

Po wznowieniu działalności ZHP w 1956 r. ponownie włączył się do pracy harcerskiej. Został zatrudniony w Komendzie Chorągwi w Kielcach, gdzie w latach 1958—1960 pełnił funkcję zastępcy kierownika Wydziału Organizacyjnego oraz kwatermistrza w Hufcu Kielce-miasto. W latach 1960-1962 pracował w nowopowstałej placówce - Składnicy Harcerskiej w Kielcach, która zajmowała się dystrybucją akcesoriów harcerskich, bardzo popularnych w okresie ponownego, dynamicznego rozwoju drużyn zuchowych i harcerskich w Kielcach i na terenie Chorągwi Kieleckiej. W tym okresie zgłosił się do pracy w Kręgu Instruktorskim „Łysica”, utworzonym przez Komendę Chorągwi po Zjeździe Łódzkim, skupiającym najstarszych działaczy harcerskich. Niestety, na początku lat sześćdziesiątych XX wieku jego działalność została zawieszona.

Społecznie brał udział we wszelkich przedsięwzięciach kieleckiego hufca. Uczestniczył w pracach „Sprzysiężenia Świętokrzyskiego”, którego celem była aktywizacja turystyczna regionu. Był komendantem bazy turystycznej zorganizowanej przez hufiec kielecki w Wąchocku-Ratajach. Jej obsługę stanowiła 18 KDH z Technikum Chemicznego w Kielcach. W ramach akcji Wakacje Drużyn Miejskich zorganizował nad zalewem w Kielcach stanicę obozową, w której przebywały dzieci spędzające okres letni w mieście. W 1960 r. wszedł w skład Komendy Hufca w Kielcach jako komendant stanicy technicznej. Włączył się do akcji „Ciekoty”, która była podjęta przez Chorągiew Kielecką i miała na celu przygotowania do przyjęcia imienia Stefana Żeromskiego i budowy „Szklanego Domu” we wsi Ciekoty. W ramach tej akcji prowadził obozy hufca kieleckiego w dolinie rzeki Lubrzanki. W 1961 r. pełnił funkcję szefa sztabu Harcerskiej Akcji Letniej w hufcu. W tym samym roku został sekretarzem Rady Chorągwianego Ośrodka Technicznego. Jako komendant Stanicy Technicznej w Kielcach miał za zadanie utrzymywanie kontaktów z drużynami specjalnościowymi z hufców: Kielce-miasto, Kielce-powiat,Pińczów, Kazimierza Wielka, Jędrzejów, Busko i Chmielnik. Po otwarciu wiosną 1963 r. dzięki pomocy władz miejskich w Kielcach w budynku przy ulicy Złotej 2/4 Stanicy Technicznej Hufca, prowadził w niej zajęcia.

Rozkazem Komendanta Chorągwi Kieleckiej L. 1/64 z l marca 1964 r. został mianowany harcmistrzem. W 1966 r. ponownie objął obowiązki kierownika referatu techniki i specjalności w Komendzie Hufca Kielce-miasto. Na II konferencji hufca kieleckiego 2 kwietnia 1967 r. powierzono mu funkcję zastępcy przewodniczącego Komisji Rewizyjnej Hufca. III konferencja 23 lutego 1968 r. wybrała go członkiem Rady Hufca, a IV - 14 lutego 1971 r. i V konferencja - 16 grudnia 1973 r. wybierały go do składu Komisji Rewizyjnej Hufca. W 1974 r. ponownie włączył się do akcji „Ciekoty”. Był członkiem jej sztabu.

22 lipca 1974 r. Naczelnik ZHP mianował go harcmistrzem Polski Ludowej. 19 stycznia 1980 r. w odpowiedzi na apel komendanta chorągwi włączył się do pracy w reaktywowanym Kręgu Instruktorskim „Łysica”. Uczestniczył we wszystkich przedsięwzięciach Kręgu, m. in. w budowie pomnika „Harcerzom Poległym za Ojczyznę”, który wzniesiono na Skwerze Szarych Szeregów w Kielcach. Ufundował tablicę w kościele św. Wojciecha wyrażającą wdzięczność papieżowi Janowi Pawłowi II za pielgrzymkę w 1991 r. do Kielc.

27 września 1994 r. otrzymał potwierdzenie przynależności do Szarych Szeregów pod pseudonimem „Lis” podpisane przez Naczelnika Szarych Szeregów - „Orszę”. Był inicjatorem wymiany harcerskiego krzyża na wzgórzu Brusznia w Kielcach, który posadowiony tam został podczas Jubileuszowego Zlotu XXV-lecia harcerstwa kieleckiego 16-17 maja 1937 r. Z poprzedniego, zdemontowanego krzyża zlecił Stanisławowi Wrześniakowi wykonanie kilkuset miniaturowych krzyży, które rozdał harcerzom i przyjaciołom. W maju 1989 r. podczas pielgrzymki do Watykanu, na audiencji taki krzyż przekazał Ojcu Świętemu Janowi Pawłowi II. W 1992 r. czynnie uczestniczył w budowie pomnika lotników w Polichnie koło Chęcin, gdzie w latach międzywojennych istniała szkoła szybowcowa. Na zaproszenie J. Bazylewskiego wyjechał do USA, gdzie uczestniczył w obozie harcerskim dla młodzieży polonijnej. W 1994 r. brał udział w jubileuszu 70-lecia Gimnazjum im. św. Stanisława Kostki, połączonym z obchodami 70-lecia 8 KDH „Czarnej Ósemki”.

W latach 1995-1997 pełnił funkcje przewodniczącego Komisji Rewizyjnej Kieleckiej Chorągwi ZHP im. S. Żeromskiego. Brał udział w wielu zlotach harcerskich, w tym: w Zlocie Młodzieży Polskiej, który odbył się w 1960 r. na Polach Grunwaldu w 550 rocznicę bitwy, we wszystkich zlotach Chorągwi Kieleckiej im. S. Żeromskiego oraz III Centralnych Manewrach Techniczno-Obronnych w Spalę w 1972 r. W swoim mieszkaniu zgromadził bogate zbiory dotyczące dziejów harcerstwa z terenu Kielc, Chorągwi Kieleckiej i innych środowisk harcerskich w Polsce.

Za swą działalność posiadał następujące odznaczenia: Krzyż „Za Zasługi dla ZHP”. (rozkaz L. 11/71 z 15 listopada 1971), Srebrne Odznaczenie Janka Krasickiego (1997), Odznakę „Za Zasługi dla Kielecczyzny”., Złoty Krzyż „Za Zasługi dla ZHP”.z Rozetą-Mieczami (rozkaz Naczelnika ZHP L. 8/86 z 11 września 1986 r.). Posiadał również medal Wojska Polskiego przyznany przez Emigracyjny Rząd RP w Londynie.

Zmarł 9 I 2005 r. Został pochowany na Cmentarzu Nowym w Kielcach.

Andrzej Rembalski

tekst z - „HARCERSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY KIELECCZYZNY” - pod redakcją Andrzeja Rembalskiego



Kliknij by powrócić do nadrzędnej strony