Żelazny Bogdan

Żelazny Bogdan


(1927 – 2000 )




Urodził się 9 października 1927 r. w Kielcach. Był synem Feliksa i Walerii Bolesta herbu „Jastrzębiec”. Uczył się w Szkole Powszechnej nr 7 w Kielcach, a następnie w Liceum Ogólnokształcącym im. Stefana Żeromskiego, w którym 3 lipca 1948 r. otrzymał świadectwo dojrzałości. Ukończył również Państwową Szkołę Techników Budowlanych Dyplom uzyskał 28 sierpnia 1951 r. Dyplom inżyniera budownictwa lądowego otrzymał 27 marca 1968 r. po studiach na Wydziale Budownictwa Lądowego Politechniki Krakowskiej.

Jako uczeń szkoły powszechnej 31 stycznia 1936 r. wstąpił do gromady zuchowej „Białe Orły", w której zdobył kolejno trzy gwiazdki. Podczas wakacji 1936 r. brał udział w kolonii zuchowej w Podzamczu Chęcińskim. Następnie wstąpił do 2 Kieleckiej Drużyny Harcerzy im. J. H. Dąbrowskiego przy Liceum im. S. Żeromskiego. Przyrzeczenie harcerskie złożył 23 kwietnia 1937 r. na ręce harcmistrza Stefana Krzemińskiego. Otrzymał wówczas stopień młodzika.

Po wybuchu II wojny światowej skontaktował się z druhem Janem Suligą i kontynuował harcerską pracę w konspiracji. Zbiórki odbywały się w mieszkaniu Wojciecha Szreka przy ulicy Karczówkowskiej w Kielcach i w terenie do końca 1942 r. W 1943 r. został członkiem Szarych Szeregów Roju Zawiszy, do których należał do czerwca 1943 r. Następnie przeszedł do Bojowych Szkół, gdzie 11 listopada 1943 r. na ręce komendanta Roju Szarych Szeregów w Kielcach phm Jana Suligi p.s. „Ziemomysł” złożył ślubowanie i przyjął pseudonim „Historyk” i „Żelazny Grot”. W Bojowych Szkołach był do marca 1944 r. , po czym przeszedł do Grup Szturmowych Szarych Szeregów.

W czerwcu 1944 r. został wywieziony przez Niemców do obozu nad Sanem, skąd po pięciu tygodniach zbiegł. W sierpniu tego roku przed akcją „Burza” został zmobilizowany do drużyny łączników którą wystawił Rój Szarych Szeregów w Kielcach, na polecenie Komendy Okręgu Armii Krajowej. 4 sierpnia wyruszyła ona do wsi Marzysz, a następnie do wsi Kuby Młyny. Po pięciu dniach drużyna doszła do miejsca koncentracji 4 pułku piechoty koło Gruchawki pod Kielcami, a następnie w okolice wsi Tumlin. Przez cały ten czas był łącznikiem. 25 VIII 1944 r. na polecenie J. Suligi wrócił do Kielc, gdzie wykonywał kolejne zadania konspiracyjne. Zatrzymany w czasie ulicznej łapanki został wywieziony do pracy przy umocnieniach Małogoszcza, skąd zbiegł po dwóch tygodniach.

Po zakończeniu wojny kontynuował pracę harcerską. 24 IX 1945 r. zdobył stopień wywiadowcy, a 6 stycznia 1946 r. — stopień ćwika. Rozkazem komendanta hufca w Kielcach L 1/46 z 10 I 1946 r. zaliczył próbę drużynowego. W roku harcerskim 1945/1946 był drużynowym 2 KDH. W następnym roku odbył kurs podharcmistrzowski. 3 V 1946 r. otrzymał przydział służbowy do Komendy Chorągwi ZHP w Kielcach, gdzie pełnił funkcje zastępcy pilota i gospodarza Komendy Chorągwi. 7 I 1947 r. zdobył stopień Harcerza Orlego. W 1948 r. był komendantem obozu stałego w Mroczkowie koło Bliżyna. Rozkazem Komendy Chorągwi Harcerzy L 1/49 otrzymał stopień Harcerza Rzeczypospolitej. Latem 1949 r. jako skarbnik Chorągwi uczestniczył w kursie drużynowych w Sanoku.

W grudniu 1949 r. został aresztowany. Po zwolnieniu z więzienia przez wiele lat nie chciał mieć nic wspólnego z Organizacją Harcerską, którą powołano w miejsce dotychczasowego ZHP, a która wzorowała się na metodyce Organizacji Pionierskiej im. W. Lenina istniejącej na terenie ówczesnego Związku Radzieckiego. Dopiero pod wpływem córki, kilkanaście lat po reaktywacji ZHP po Zjeździe Łódzkim, wyraził zgodę na udział w obozie 2 i 3 Kieleckich Drużyn Harcerskich z Liceum im. Stefana Żeromskiego.

Obóz ten odbył się w 1969 r. w Wilkomyji, a jego komendantem był hm. Adam Massalski, Na obozie pełnił funkcję kwatermistrza. Następnie w 1970 r. z Błękitnym Szczepem Dzieci Gór z I LO im. S. Żeromskiego pojechał na obóz nad Jeziorakiem na Mazurach, gdzie również był kwatermistrzem i zastępcą komendanta. W 1973 r. jako kwatermistrz brał udział w harcerskiej „Operacji Frombork 1001”. Ponadto w latach 1971-1972 z dm. Tadeuszem Miarką jeździł na Zgrupowania Obozów Hufca Kielce-miasto nad rzeką Czarną. W latach 80. wspierał działalność 24 KDH „Wichrowe Plemię Ptaków Świętokrzyskich” i był komendantem tej drużyny w Starej Kuźnicy. W latach 1971-1977 z wyboru pełnił funkcję członka Prezydium Komisji Rewizyjnej Chorągwi Kieleckiej im. Stefana Żeromskiego.

Rozkazem Komendanta Kieleckiej Chorągwi L. 5/72 z 30 maja 1972 r. został mianowany harcmistrzem.

Swoją wiedzą i kompetencją wspierał także „Akcję Ciekoty”, której celem była budowa Szklanego Domu w Ciekotach - miejscowości związanej z dzieciństwem i latami młodzieńczymi pisarza. Włączył się także do działalności Kręgów Instruktorskich „Łysica”, które skupiały harcerskich seniorów. 21 lipca 1982 r. otrzymał najwyższy obowiązujący wówczas w ZHP stopień harcmistrza Polski Ludowej. Zawodowo był związany z działalnością inwestycyjną i ekonomiczną. W latach 1948-1949 pracował w Kuratorium Okręgu Szkolnego w Kielcach, następnie w okresie 1950—1954 w Kombinacie Budownictwa Miejskiego, gdzie pełnił funkcję zastępcy kierownika budowy gmachu Komitetu Wojewódzkiego PZPR. Był inspektorem nadzoru budowlanego w latach 1954-1967. Następnie w latach 1967-1969 pracował na stanowisku zastępcy, a później kierownika Działu Dokumentacji Inwestycji w Zakładach Urządzeń Chemicznych i Armatury Przemysłowej w Kielcach. Od stycznia 1980 r. do 1988 r. kiedy przeszedł na emeryturę pracował w Oddziale Wojewódzkiego NBP w Kielcach gdzie zajmował stanowiska: specjalisty, starszego specjalisty i głównego specjalisty.

Po przejściu na emeryturę wyjechał do Elbląga, gdzie pracował jako rzeczoznawca techniczny i rzeczoznawca sądowy. W Elblągu należał do Koła AK pełniąc funkcję sekretarza, skarbnika i członka zarządu.

Urząd do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z 21 VII 1993 r. nr 856 potwierdził jego działalność kombatancką w Szarych Szeregach i Armii Krajowej. Otrzymał w tej sprawie zaświadczenie nr 386094. Wojewódzki Sztab Wojskowy w Elblągu mianował go 15 sierpnia 1994 r. starszym sierżantem Wojska Polskiego.

Za działalność zawodową i społeczną otrzymał następujące odznaczenia i wyróżnienia: Krzyż „Za Zasługi dla ZHP” (1975), Odznakę „Za Zasługi dla Kielecczyzny” (1976), Złotą Odznakę Za Zasługi dla Finansów PRL przyznaną przez Ministra Finansów PRL (1987), Medal 40-lecia Polski Ludowej (1984), Krzyż Armii Krajowej, Odznaczenie Akcji „Burza”, Odznakę Okręgu Kielecko-Radomskiego AK, Odznaczenie Weteran Walki o Niepodległość, Srebrny Krzyż Zasługi (1999), patent „Weteran Walki o Wolność i Niepodległość Ojczyzny” przyznany pośmiertnie w Warszawie w 2001 r., a przekazany rodzinie w lutym 2002 r.

Zmarł 4 marca 2000 r. w Elblągu. Został pochowany na Cmantarzu Parafialnym w dzielnicy Piaski w Kielcach.

Ewa Żelazny-Machura, Andrzej Rembalski

tekst z - „HARCERSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY KIELECCZYZNY” - pod redakcją Andrzeja Rembalskiego






Kliknij by powrócić do nadrzędnej strony