Tadeusz Gruszczyński

Tadeusz Gruszczyński


(1902 – 1993 )




Urodził się l O października 1902 r. w Kielcach. Był synem Teodora i Zofii. W listopadzie 1915 r. wstąpił do 3 Kieleckiej Drużyny Harcerzy im. Tadeusza Kościuszki przy Szkole Powszechnej nr l w Kielcach.

W latach 1918- 1924 jako uczeń Seminarium Nauczycielskiego należał do 5 Kieleckiej Drużyny im. ks. J. Poniatowskiego. Pełnił w niej funkcję zastępowego, a następnie przybocznego i drużynowego. W listopadzie 1918 r. brał udział w rozbrajaniu żołnierzy austriackich opuszczających Kielce po odzyskaniu przez Polskę niepodległości. Od 1923 r. do 1924 r. był przybocznym komendanta Hufca Harcerzy w Kielcach.

Po ukończeniu seminarium podjął prace jako nauczyciel w Busku, gdzie założył Drużynę Harcerzy w szkole powszechnej, a następnie objął funkcję komendanta Hufca Harcerzy obejmującego teren ówczesnego powiatu stopnickiego. W 1927 r. przeprowadził się do Suchedniowa w powiecie kieleckim, gdzie pracował jako nauczyciel, a przez ostatnie cztery lata przed wybuchem wojny był kierownikiem szkoły powszechnej w tej miejscowości.

W latach 1927-1930 prowadził l Suchedniowską Drużynę Harcerzy, która przyjęła imię Adama Żeromskiego - przedwcześnie zmarłego syna pisarza. Był również komendantem Hufca Harcerzy w Suchedniowie. W 1935 r. był komendantem tzw. przedzlocia w Suchedniowie, na którym harcerze Chorągwi Kieleckiej przygotowywali się do udziału w Jubileuszowym Zlocie XXV-lecia ZHP. Był członkiem kadry obozu kieleckiego. W tym samym roku mianowany został harcmistrzem. W 1936 r. ukończył Wyższy Kurs Nauczycielski z zakresu języka polskiego i historii. Przed wybuchem wojny rozpoczął studia w Instytucie Pedagogicznym ZNP w Warszawie, które kontynuował w warunkach obozu jenieckiego, a ukończył w 1946 r.

W latach wojny 1939—1945 jako podporucznik rezerwy brał udział w kampanii wrześniowej, a następnie przez pięć i pół roku przebywał w obozach jenieckich w Arnswalde i Woldenbergu, gdzie uczestniczył w pracach zakonspirowanych: Organizacji Komunistycznej, Sekcji Spółdzielczej, Sekcji Kultury Wsi i Koła Nauczycielskiego. Po powrocie do kraju w 1945 r. wstąpił do Wojska Polskiego, w którym służył do 1947 r. jako oficer polityczno-wychowawczy pełniący kolejno funkcje: lektora pułku, zastępcy dowódcy pułku, zastępcy dowódcy dywizji oraz szefa Wydziału Propagandy w Warszawskim Okręgu Wojskowym.

W 1945 r. wstąpił do Polskiej Partii Robotniczej. W 1947 r. został zdemobilizowany i powołany na stanowisko kuratora Okręgu Szkolnego w Rzeszowie, gdzie pracował w bardzo trudnych warunkach w latach 1947-1950. Następnie powrócił do Kielc, gdzie przebywała jego rodzina.

Uczył w Liceum Pedagogicznym Wychowawczyń Przedszkoli. W latach 1956-1959 kierował Oddziałem Kształcenia Nauczycieli w Wojewódzkim Wydziale Oświaty. W 1959 r. podjął pracę w Studium Nauczycielskim w Kielcach. Wykładał przedmioty pedagogiczne, a po magisterium które pisał na Wydziale Pedagogiki Uniwersytetu Warszawskiego na seminarium prof. dr Łukasza Kurdybachy na temat „Kształcenie nauczycieli w pracach Komisji Edukacji Narodowej” przystąpił do pisania w latach 1961-1964 dysertacji doktorskiej na temat „Problemy wychowania nauczycieli szkół podstawowych w studiach nauczycielskich na przykładzie Studium Nauczycielskiego w Kielcach” . Promotorem pracy był profesor Tadeusz Pasierbiński. Uzyskał tytuł doktora nauk humanistycznych w zakresie pedagogiki. W latach 1960-1965 był dyrektorem Studium Nauczycielskiego w Kielcach wybranym w drodze konkursu. W 1970 r. w związku z likwidacją SN i powołaniem Wyższej Szkoły Nauczycielskiej w Kielcach przeszedł na emeryturę. Pracował jeszcze na godzinach zleconych w WSN, a po jej przekształceniu w Wyższą Szkołę Pedagogiczną również w tej uczelni do 1979 r.

Po Zjeździe Łódzkim w 1956 r. ponownie włączył się do pracy harcerskiej. Był jednym z założycieli Kręgu Instruktorskiego „Łysica” przy Komendzie Chorągwi ZHP w Kielcach, którym kierował do 1960 r. Był członkiem Wojewódzkiej Rady Przyjaciół Harcerstwa. Brał udział w pracach Rady Chorągwi Kieleckiej. Gdy w 1980 r. reaktywowano Krąg Instruktorski „Łysica” ponownie powierzono mu funkcję przewodniczącego. Sprawował ją do 1983 r. Następnie pełnił godność Honorowego Przewodniczącego Kręgów Instruktorskich „Łysica” . Był członkiem Kieleckiego Towarzystwa Naukowego i Polskiego Towarzystwa Historycznego - Oddziału w Kielcach.

Posiadał następujące odznaczenia i wyróżnienia: Brązowy Medal „Za długoletnią służbę” (1938), Krzyże: Oficerski (1986) i Kawalerski (1946) Orderu Odrodzenia Polski, Srebrny Krzyż Zasługi (1945), Medal Zwycięstwa i Wolności (1946), Złoty Krzyż ZHP „Za Zasługę” (1948), Odznakę Grunwaldzką (1946), Odznakę „Za Zasługi dla Kielecczyzny” (1970), Krzyż „Za Zasługi dla ZHP” (1972), Honorowy Tytuł „Zasłużony Nauczyciel PRL” (1982), Medal „Za udział w wojnie obronnej 1939” (1983), Medal „Za udział w walkach o obronę władzy ludowej” (1984), Złoty Krzyż „Za Zasługi dla ZHP” (1981), Rozetę - Miecze do Krzyża „Za Zasługi dla ZHP” (1985), Honorowy stopień harcmistrza Polski Ludowej (1977) oraz honorowy tytuł Instruktora Seniorów ZHP (1983). Awansowany został do stopnia podpułkownika rezerwy.


Tadeusz Gruszczyński

Zmarł 17 stycznia 1993 r. Został pochowany na Cmentarzu Nowym w Kielcach. W ostatniej drodze towarzyszyła mu kompania honorowa Wojska Polskiego oraz liczne grono wychowanków i przedstawicieli środowisk instruktorskich Chorągwi Kieleckiej.

Z okazji 90-lecia harcerstwa w Kielcach w 2002 r. Poczta Polska wydała kartę pocztową, na której zamieszczono fotografię hm. Tadeusza Gruszczyńskiego i fakty z jego życia, w tym błędną informację, gdyż nie pełnił funkcji dyrektora Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Kielcach.

Andrzej Rembalski

tekst z - „HARCERSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY KIELECCZYZNY” - pod redakcją Andrzeja Rembalskiego



Tadeusz Gruszczyński

więcej o „Harcerskiej poczcie” - kliknij






Kliknij by powrócić do nadrzędnej strony